คลื่นสึนามิจาก “เควซาร์” ที่ทำลายกาแล็กซีได้

คลื่นสึนามิ

เควซาร์ (quasar) ย่อมาจาก Quasistellar Radio Sources แปลโดยรวมคือ แหล่งกำเนิดคลื่นวิทยุที่คล้ายคลึงกับดวงดาว เควซาร์ถูกค้นพบครั้งแรกในปี 1960 แต่ตอนแรกนั้นไม่มีใครรู้ว่าเควซาร์คืออะไร รู้เพียงแต่ว่ามีนักดาราศาสตร์ตรวจพบวัตถุที่มีแสงสว่างเจิดจ้าเท่านั้น

ภายหลังนักดาราศาสตร์ได้ศึกษาและพบว่าเควซาร์น่าจะอยู่ห่างออกไปจากโลกประมาณร้อยล้านปีแสง และด้วยระยะห่างที่มากขนาดนี้ทำให้เหล่านักดาราศาสตร์คาดว่าเควซาร์น่าจะเป็นวัตถุที่หลงเหลืออยู่จากการถือกำเนิดของเอกภพในยุคแรกเริ่ม โดยเควซาร์สามารถเคลื่อนที่อยู่ในอวกาศด้วยความเร็วถึง 177,000 ไมล์ต่อวินาที ในขณะที่แสงเคลื่อนที่ด้วยความเร็ว 186,000 ไมล์ต่อวินาที หรือก็คือควซาร์สามารถเคลื่อนที่ได้เร็วเกือบเทียบเท่าแสงเลยทีเดียว 

เควซาร์
ขอขอบคุณภาพประกอบจากเว็บไซต์ ESA

ด้วยพลังงานที่น่าทึ่งทำให้นักดาราศาสตร์ต่างให้ความสนใจในการศึกษามันเป็นอย่างมาก ล่าสุดนี้ทีมนักดาราศาสตร์จากองค์การนาซาก็ได้ตรวจพบว่าเควซาร์กำลังแผ่คลื่นพลังงานมหาศาลออกมา และพลังงานนั้นก็อยู่ในระดับที่สามารถทำลายกาแล็กซีที่มันอยู่ได้เลย!

จากการรายงานขององค์การนาซา ในวันที่ 21 มีนาคม 2020 กล่าวว่า ทีมนักดาราศาสตร์ได้ค้นพบคลื่นของเควซาร์ขนาดมหึมาผ่านกล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล (Hubble Space Telescope) ซึ่งคลื่นดังกล่าวนี้เป็นการไหลออกของพลังงานที่ทรงพลังที่สุดเท่าที่เคยมีมาในจักรวาล โดยทีมนักดาราศาสตร์ได้บรรยายภาพของมันว่าเหมือนกับคลื่นสึนามิที่สามารถฉีกกาแล็กซีรอบตัวมันออกเป็นชิ้นๆ 

เควซาร์
ขอขอบคุณภาพประกอบจากเว็บไซต์ newsy.com

ทางนาซาอธิบายเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า เควซาร์ประกอบไปด้วยหลุมดำมวลยิ่งยวดที่ได้รับพลังงานจากการดูดกลืนสสารที่หลุดเข้าไปภายในตัวมัน โดยสสารเหล่านั้นสามารถส่องสว่างได้มากกว่ากาแล็กซีที่มันอยู่อันประกอบไปด้วยดวงดาวนับพันล้านดวงถึง 1,000 เท่า และเมื่อหลุมดำมวลยิ่งยวดกลืนกินสสารเหล่านั้นเข้าไป ก๊าซร้อนจะเข้ามาล้อมรอบตัวมันและก่อกำเนิดเป็นเควซาร์ขึ้น หลังจากนั้นลมที่ขับเคลื่อนด้วยแรงกดดันจากรังสีรอบหลุมดำจะผลักวัตถุใดก็ตามออกจากใจกลางของกาแล็กซี และยิ่งมีการไหลออกของพลังงานมากเท่าไหร่ ความเร็วของมันก็จะยิ่งเพิ่มขึ้น จนใกล้เคียงกับความเร็วแสง

ฟังดูน่าสนใจดีใช่มั้ยคะ แต่ก๊าซร้อนที่ไหลออกด้วยความเร็วสูงระดับนี้มันสามารถสร้างความเสียหายกับกาแล็กซีที่มันอยู่ได้มากเลยทีเดียว เพราะคลื่นพลังงานที่เหมือนกับสึนามินี้จะไประเบิดและดีดวัตถุที่สามารถก่อตัวเป็นดวงดาวได้ให้กระเด็นหายไปจากกาแล็กซี 

เควซาร์
ขอขอบคุณภาพประกอบจากเว็บไซต์ abcnews.go.com

นักดาราศาสตร์พบว่าเพียงแค่ปีเดียวคลื่นพลังงานมหาศาลนี้ก็ได้ดีดสสารที่มีค่าเทียบเท่าดวงอาทิตย์หลายร้อยดวงให้หายไปในอวกาศ แถมพายุรังสีที่มันแผ่ออกมายังไปขัดขวางการเจริญเติบโตของดาวดวงแรกเกิดที่อยู่ห่างออกไปด้วย ซึ่งการค้นพบนี้อาจนำเราไปสู่คำตอบของคำถามที่ว่า ทำไมกาแล็กซีที่มีขนาดใหญ่ถึงหยุดการเจริญเติบโตไปเมื่อถึงจุดจุดหนึ่ง 

ทั้งนี้ ถึงแม้ว่าคลื่นพลังงานจากเควซาร์จะสามารถสร้างความเสียหายให้กับกาแล็กซีได้ แต่นี่ก็ไม่ใช่การไหลออกของพลังงานครั้งแรก นักดาราศาสตร์เคยศึกษาและตรวจพบการไหลออกของพลังงานจากเควซาร์มาแล้วถึง 13 ครั้ง และในครั้งนี้ก็ตรวจเจอได้จากการสังเกตเห็นรอยสเปกตรัมที่ก๊าซเรืองแสงทิ้งไว้ เหมือนกับการตรวจเจอรอยนิ้วมือของมันนั่นเอง

เควซาร์
ขอขอบคุณภาพประกอบจากเว็บไซต์ NASA

“นอกเหนือจากการตรวจพบเควซาร์ที่ทรงพลังที่สุดเท่าที่เคยพบมาแล้ว ทีมวิจัยยังค้นพบการไหลออกอีกอันหนึ่งที่สามารถเร่งความเร็วได้เหนือกว่าสิ่งอื่นใด” ทีมนักวิทยาศาสตร์ กล่าว “มันเพิ่มความเร็วขึ้นจากเกือบ 43 ล้านไมล์ต่อชั่วโมง เป็นประมาณ 46 ล้านไมล์ต่อชั่วโมง ภายในระยะเวลาสามปี และนักวิทยาศาสตร์ก็เชื่อว่าอัตราการเร่งความเร็วของมันจะเพิ่มขึ้นอีกเรื่อยๆ เมื่อเวลาผ่านไป”

โดยรวมแล้ว การค้นพบนี้ยังคงเป็นเพียงแค่จุดเริ่มต้นเท่านั้น ต่อจากนี้ไปทีมนักวิทยาศาสตร์จำเป็นต้องศึกษาเกี่ยวกับเควซาร์ให้มากยิ่งขึ้น ซึ่งเราก็ถือว่าโชคดีมากที่เควซาร์อยู่ห่างออกไปจากโลกของเราถึงร้อยล้านปีแสง ไม่งั้นคงเกิดเรื่องวุ่นวายไปกันใหญ่แน่ และถ้าหากใครชื่นชอบบทความสาระดีดีอย่างนี้ ก็อย่าลืมกดติดตามและกดกระดิ่งช่อง eduHUB กันด้วยนะคะ