พบดวงจันทร์ใหม่บนดาวเสาร์

ดาวเคราะห์หลายดวงในระบบสุริยะจะมีดาวบริวารที่คอยโคโจรรอบตัวมันตามแรงยึดเหนี่ยวต่างๆ โลกก็เช่นกัน โลกมีดวงจันทร์เป็นดาวบริวาร แต่ทว่าโลกของเรานั้นมีดาวบริวารเพียงแค่ดวงเดียว ต่างกันลิบลับกับดาวพฤหัสบดีและดาวเสาร์ ที่มีดาวบริวารหลายดวงมากๆ และดาวทั้งสองดวงนี้ ก็ผลัดกันเป็นดาวที่มีดาวบริวารมากที่สุด เพราะยิ่งมนุษย์เราค้นหาและสำรวจมากขึ้นเท่าไร ก็มักจะเจอดวงจันทร์ที่เป็นดาวบริวารของดาวเสาร์และดาวพฤหัสบดีอยู่ตลอด จนล่าสุดพบดวงจันทร์บนดาวเสาร์เพิ่มขึ้นมาอีก 20 ดวง ซึ่งก็ได้โค่นแชมป์ดาวพฤหัสบดีเป็นที่เรียบร้อย

ตั้งแต่เราได้เรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับระบบสุริยะ ก็เป็นที่ทราบกันดีว่าดาวเสาร์และดาวพฤหัสบดีมีดาวบริวารเป็นอันดับต้นๆ ซึ่งทั้งสองดวงดาวนี้ต่างผลัดกันเป็นแชมป์เรื่องดาวบริวาร เนื่องจากการสำรวจจากโลกนั้นได้พบเจอดาวบริวารดวงใหม่ๆอยู่ตลอดเวลา ในตอนแรก ดาวพฤหัสบดีซึ่งถือว่าเป็นดาวดวงที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะด้วย และในตอนแรกดาวพฤหัสบดีเป็นดาวที่มีดาวบริวารมากที่สุด แต่เมื่อล่าสุดนักดาราศาสตร์ได้ค้นพบดาวบริวารของดาวเสาร์ขึ้นใหม่ โดยพบทีเดียว 20 ดวงเลย จึงทำให้ยอดสะสมดาวบริวารของดาวเสาร์มีอยู่ถึง 82 ดวง ล้มแชมป์ดาวพฤหัสบดีที่มีดาวบริวารอยู่จำนวน 79 ดวง แต่ก็ไม่แน่นะคะ ในอนาคตอาจจะมีนักดาราศาสตร์ค้นพบดาวบริวารของดาวพฤหัสบดีขึ้นมาอีกก็เป็นไปได้

สำหรับตัวดาวเสาร์เองก็เป็นดาวที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับที่ 2 ของระบบสุริยะ ซึ่งเป็นดาวเคราะห์แก๊สที่มีวงแหวนที่สวยงามสามารถมองได้จากกล้องโทรทรรศน์บนโลกของเรา ซึ่งวงแหวนของดาวเสาร์ก็จะประกอบไปด้วยวงแหวนเล็กๆย่อยๆมากมาย ซึ่งส่วนใหญ่มีอนุภาคเป็นน้ำแข็ง ดาวบริวารของดาวเสาร์เองก็มีความน่าสนใจไม่แพ้กัน เพราะดาวบริวารของมันมีทั้ง ดวงจันทร์เอนเซลาดัส ซึ่งเป็นดวงจันทร์ที่มีมหาสมุทร และยังพบไอน้ำร้อนที่พุ่งขึ้นมา และยังพบอีกว่ามีสารอินทรีย์ที่ละลายน้ำได้ปะปนอยู่

นั่นหมายความว่า มีโอกาสที่สารอินทรีย์ดังกล่าวจะสามารถก่อกำเนิดสิ่งมีชีวิตในอนาคตได้ นอกจากนี้ดาวเสาร์ยังมีดวงจันทร์ไททัน ซึ่งเป็นดาวบริวารที่มีสภาพแวดล้อมปกคลุมไปด้วยเมฆและหมอก แถมบนพื้นดินยังมีที่ลุ่มเป็นบึงและทะเลสาบขนาดใหญ่ มีการค้นพบว่าในบรรยากาศของมันมีกลิ่นคล้ายๆกับเชื้อเพลิงน้ำมันอยู่ในอากาศ ซึ่งนักดาราศาสตร์ต่างลุ้นว่ามันจะมีสภาพที่เหมาะต่อการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตหรือไม่ ซึ่งแค่สองดาวบริวารที่เคยพบ ยังมีแนวโน้มสูงที่ดาวบริวารเหล่านี้จะมีสภาพที่เอื้อต่อการดำรงชีวิต หรือว่านี่จะคือแรงบันดาลใจในการสร้างภาพยนตร์เรื่อง interstellar เพราะเนื้อเรื่องในภาพยนต์เรื่องนี้พูดถึงดาวที่มนุษย์เราสามารถอาศัยอยู่ได้ซึ่งมันก็อยู่ในบริเวณแถวๆดาวเสาร์นี่แหละ

อยากที่ได้บอกไปว่าเร็วๆนี้นักดาราศาสตร์ได้ค้นพบดวงจันทร์บริวารของดาวเสาร์เพิ่มมาอีก 20 ดวง ซึ่งรวมแล้วตอนนี้ดาวเสาร์มีดวงจันทร์ปริมาณ 82 ดวง สำหรับดาวบริวารที่เจอใหม่ทั้ง 20 ดวงนั้น เป็นการค้นพบจาก สก็อตต์ เอส. เชปเพิร์ด ร่วมกับ เดวิต จีวิตต์ จากยูซีแอลเอ และ แจน เคลยา จากมหาวิทยาลัยฮาวาย ซึ่งทั้งสามคนได้ทำการสำรวจโดยใช้กล้องโทรทรรศน์ที่มีชื่อว่าซุบะรุ โดยมันมีขนาดกระจกปฐมภูมิกว้างถึง 8.2 เมตร จึงสามารถส่องภาพและเห็นสิ่งต่างๆ วัตถุบนท้องฟ้าได้อย่างชัดเจน

จนเขาได้พบกับจุดแสงที่น่าสนใจในกล้อง และก็พยายามหาว่าจุดแสงเล็กๆที่อยู่รอบดาวเสาร์นั้นคืออะไร ซึ่งจากข้อสงสัยนั้นเองก็กลายเป็นการเดินหน้าสำรวจ จนได้ค้นพบดาวบริวารดวงใหม่ถึง 20 ดวง จากทีมนักดาราศาสตร์ทีมนี้ที่ได้พบดวงจันทร์ดาวบริวารของดาวเสาร์ครั้งใหม่นี้ เขาพบว่า ทั้ง 20 ดวง เป็นดาวบริวารที่มีวงโคจรกว้าง โคจรอยู่กลุ่มนอก มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 5 กิโลเมตรและแบ่งเป็น ดาวบริวารที่โคจรถอยหลังจำนวน 17 ดวง โดยมันใช้ระยะเวลาโคจรรอบดาวเสาร์ประมาณ 3 ปี และโคจรเดินหน้า อีก 3 ดวง ใช้ระยะเวลาประมาณ 2-3 ปี

ซึ่งการโคจรถอยหลังนั้นหมายถึงการโคจรที่สวนทางกับวงโคจรในระบบสุริยะ ส่วนโคจรเดินหน้าก็คือการโคจรไปในทิศทางเดียวกับที่ดาวเสาร์นั้นโคจรรอบดวงอาทิตย์ ซึ่งจากการค้นพบในครั้งนี้เอง นักดาราศาสตร์ได้คาดการณ์ว่า ดาวบริวารที่พบมีขนาดไม่ใหญ่มากนักและยังโคจรอยู่รอบนอก ดังนั้นเป็นไปได้ที่จะเป็นดวงจันทร์ที่เกิดจากการแตกตัวของดวงจันทร์ที่ใหญ่กว่า

ซึ่งเมื่อดวงจันทร์ดวงใหญ่ได้แตกตัวออกมาเป็นเศษหรือก้อนดาวเล็กๆน้อยๆ เดินทางตามวงโคจรก็โดนขัดเกลาให้กลายเป็นลักษณะทรงกลม และก็โคจรรอบดาวเสาร์ตามดวงจันทร์ดวงเดิมของมันที่มันแตกออกมา กลายมาเป็นดวงจันทร์ดวงใหม่ที่มีขนาดเล็กกว่าเดิมที่ยังรักษาทิศทางวงโคจรเดิมๆอยู่ แต่ในดาวบริวารดวงใหม่ที่พบทั้ง 20 ดวงนั้น ก็ยังพบว่ามีหนึ่งในนั้นที่มีวงโคจรผิดแปลกไปจากดาวดวงอื่น เพราะว่าดวงจันทร์ดวงนี้โคจรถอยหลังด้วยรัศมีที่กว้าง ดูไม่มีทิศทางไปทางเดียวกับดวงจันทร์ดวงอื่นๆ นักดาราศาสตร์จึงคาดเดาว่าดาวบริวารดวงนี้อาจไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของดวงจันทร์ที่เกิดการแตกสลายเหมือนที่คาดการณ์ไว้ แต่อาจจะเกิดขึ้นเองและเกิดขึ้นมานานแล้ว

นักดาราศาสตร์กลุ่มที่พบดาวบริวารทั้ง 20 ดวงนี้ยังได้บอกอีกว่าการที่พวกเขาได้ศึกษาวงโคจรของดวงจันทร์เหล่านี้เพราะว่า โลกเราอาจจะค้นพบคำตอบถึงต้นกำเนิดของดาวเสาร์รวมไปถึงอายุของมัน ว่ามันเกิดจากการกระแทกของดาวและดาวเคราะห์น้อยต่างๆหรือปล่าว เพราะแต่เดิมทางทฤษฎีนั้นเชื่อว่า หลังจากที่ดวงอาทิตย์ได้ก่อกำเนิดขึ้นมาจากกลุ่มแก๊สและฝุ่นผง เศษวัสดุรอบๆก็เกิดการหมุนวนเวียนเรียงกันเป็นแนวระนาบคล้ายกับจาน

ซึ่งต่อมาเกิดแรงดึงดูดจนจับตัวกันเป็นกลุ่มเป็นก้อนและเกิดดาวเคราะห์ขึ้นมา และในครั้งนั้นเองก็ทำให้ดาวเสาร์ได้ถือกำเนิดขึ้น ซึ่งวัตถุรอบๆดาวเสาร์ก็ได้โคจรรอบดาวเสาร์และจับกลุ่มกันกลายเป็นดาวบริวารต่างๆ จากทฤษฎีนี้เองหากนักดาราศาสตร์ได้พบว่า ดาวบริวารที่พบใหม่ทั้ง 20 ดวงนี้มีอายุถือกำเนิดพอๆกับการเกิดระบบสุริยะก็พอจะทำให้เดาได้ว่า การกำเนิดดาวบริวารนั้นก็น่าจะมีอายุไร่เรี่ยกันมา ดวงจันทร์ที่พบใหม่ทั้ง 20 ดวงนั้นยังไม่มีชื่อเรียก แน่นอนว่าสถาบันวิทยาศาสตร์คาร์เนกีก็ได้จัดกิจกรรมสนุกๆโดยเปิดโอกาสให้พวกเราได้ตั้งดาวบริวารเหล่านี้ผ่านทางเว็บไซต์ และได้ปิดรับการตั้งชื่อไปเมื่อปลายปี 2019 ที่ผ่านมา ซึ่งเชื่อว่าเดี๋ยวเร็วๆนี้คงมีสรุปรายชื่อดาวบริวารดวงใหม่มาให้พวกเราได้ชมกัน

และนี่คือเรื่องราวของดาวบริวารทั้ง 20 ดวงของดาวเสาร์ที่นักดาราศาสตร์ได้พบเจอจากการส่องกล้องโทรทรรศน์ตัวใหญ่แล้วพบจุดแสงบริเวณหน้าดาวเสาร์ อันเป็นเรื่องราวที่ต้องใหศึกษาต่อว่าดาวบริวารเหล่านี้มันจะมีอายุการกำเนิดมาพร้อมๆกับดาวเสาร์หรือเปล่า แต่ที่แน่ๆตอนนี้ได้ปิดการเสนอชื่อดวงจันทร์ดวงใหม่เหล่านี้ไปแล้ว เราคงต้องมาลุ้นกันว่ามันจะมีชื่อว่าอะไรบ้าง และในอนาคตเพื่อนๆคิดว่าเหล่าดาราศาสตร์จะค้นพบและเจอดาวบริวารดวงอื่นๆอีกหรือเปล่า เพราะว่าจริงๆแล้ว ดาวเสาร์ หรือดาวพฤหัสบดีอาจจะมีดาวบริวารมากกว่านี้ แต่เราอาจจะยังไม่เคยพบเจอมาก่อนก็เป็นไปได้

ถือว่าในตอนนี้ที่ดาวเสาร์เป็นแชมป์ด้านดาวบริวารมีจำนวนมากที่สุดในระบบสุริยะ แต่ไม่แน่ในอนาคตหากมีการค้นพบเพิ่มเติมอาจมีดาวบริวารของดาวพฤหัสบดีเพิ่มขึ้นมาอีกก็ได้ สำหรับวันนี้พวกเราก็มีเรื่องมาฝากเพื่อนๆประมาณนี้ หากถูกใจบทความนี้อย่าลืมกดติดตามและกดกระดิ่งช่อง eduHUB เพื่อที่เพื่อนๆจะไม่พลาดการรับชมครั้งต่อไป